Logo unieważnione. Tu wyjaśniam dlaczego

Wielu z Was już to słyszało. Unieważniono zarządzenie Prezydenta Miasta Konina wprowadzające logo Konina. W konsekwencji inne akty prawne z nim związane również stały się nieważne. Stało się to wskutek wydanego przez Wojewodę Wielkopolskiego rozstrzygnięcia nadzorczego. Dlatego postaram się krok po kroku wyjaśnić, na czym polega cały problem.

Do wprowadzenia logo lub jakiegokolwiek symbolu potrzeba zgody właściwego organu. Dokładniej tego, który wydaje uchwały. W Koninie będzie to Rada Miasta. Prezydent nie ma prawa do decydowania w tej kwestii samodzielnie. Mówi o tym ustawa o odznakach i mundurach, dokładniej art. 3 ust. 1:

„Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać, w drodze uchwały organu stanowiącego danej jednostki, własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole.”

Pierwsza myśl niekoniecznie kieruje logo do pojęcia „inne symbole”. Skąd zatem taki wniosek? Mówi o tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt IV SA/Gl 1248/14:

„Po pierwsze – brak jest wystarczających podstaw, aby traktować przyjęte logo wraz z hasłem promocyjnym jako znak mieszczący się poza zakresem pojęcia “własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole”. Analizując znaczenie słownikowe, tych pojęć, a zwłaszcza najszerszemu z nich terminu “symbol” (“inny symbol”) przyjąć trzeba, że logo połączone z hasłem promocyjnym mieści się w jego zakresie. W uzasadnieniu skargi Wojewoda przytacza słownikową definicję określenia “symbol”, które oznacza “znak, przedmiot, pojęcie zastępujące w sposób umowny inne pojęcie lub przedmioty, postrzegalny zmysłowo odpowiednik danego pojęcia; przedmiot, postać będące uosobieniem jakichś cech” (por. Słownik wyrazów obcych, PWN 1980, str. 718, Mały słownik języka polskiego, PWN Warszawa 1999, str. 898.).”

Zgodnie z tym, co orzekł 6 lat temu Sąd w Gliwicach, pod tę samą podstawę prawną podlegają m.in. hasła promocyjne. Dla przykładu jakiś czas temu Województwo Kujawsko-Pomorskie wprowadziło w życie fanfarę wojewódzką. Zrobiono to uchwałą. Tak jak mówi ustawa. Z racji braku stosownego aktu prawnego, znak „Konin. Tu płynie energia” jak najbardziej nie ma podstawy prawnej do stosowania. Przynajmniej dopóki cały „system identyfikacji wizualnej” nie zostanie przyjęty zgodnie z literą prawa, czyli uchwałą.

We wczorajszym tekście Marcina Szafrańskiego zamieszczonym w „Przeglądzie Konińskim”, Rafał Duchniewski mówi, iż inne gminy wprowadzają logo zarządzeniem. Poza tym poprzednie logo zostało wprowadzone zarządzeniem i nikt nie zgłaszał problemów… Otóż te gminy też naruszają prawo. Józef Nowicki również się tego dopuścił.

Próbowałem znaleźć jakikolwiek akt prawny dotyczący logo „Konin Witaj!”, jednak bez skutku. Odszukałem jedynie jeden tekst z 19 listopada 2013 roku na Portalu LM.pl, iż logo weszło w życie zarządzeniem. Co ciekawe, w Internecie można przeczytać księgę znaku, stanowiącej do niego załącznik, jednak brakuje głównego dokumentu. A żeby jeszcze bardziej zagmatwać całe poszukiwania, załącznik datowany jest na styczeń 2014 roku. Nic w Biuletynie Informacji Publicznej nie wskazuje, by między zarządzeniami widniała jakaś luka w numeracji. Nie ma śladu ani po zarządzeniu, ani po uchwale o wprowadzeniu logo „Konin Witaj”. Tak więc formalnie nie jest to logo, a znak graficzny latami wykorzystywany przez Urząd Miejski w Koninie. Dokładnie taki sam status ma też obecne logo. Jest tylko i wyłącznie znakiem graficznym (ewentualnie grafiką).

Na obecną chwilę Miasto Konin formalnie nigdy nie miało żadnego logo. Nie ma go też i teraz. Dlatego co z zarządzeniem Prezydenta Miasta Konina, które zakazuje używania obecnego znaku graficznego i jego hasła ze względu na prawa autorskie? Jest nieważne. Nie tylko z powodu złej podstawy prawnej. Aby taka ochrona była zapewniona wizualizacja musi zostać zgłoszona do Urzędu Patentowego, ponieważ logo i wszelkie hasła domyślnie nie podlegają prawom autorskim. Reguluje to art. 4 prawa autorskiego:

„Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego:

1) akty normatywne lub ich urzędowe projekty;

2) URZĘDOWE DOKUMENTY, MATERIAŁY, ZNAKI I SYMBOLE;

3) opublikowane opisy patentowe lub ochronne;

4) proste informacje prasowe.”

Logo mieści się w drugim wyjątku pod pojęciem symbolu, na co wskazał wcześniej przytoczony cytat z wyroku WSA. Czy logo i hasło „Konin. Tu płynie energia” zostało zgłoszone do Urzędu Patentowego? Z tego co się dowiedziałem od Urzędu, wszystkie zgłoszone doń logo znajdują się w bazie i można je znaleźć za pomocą znajdującej się na stronie wyszukiwarki. W dniu, gdy piszę ten tekst (15 stycznia 2021), logo w bazie nie figuruje. Są jedynie dwie interpretacje takiej sytuacji:

1. Logo nie zostało w ogóle zgłoszone do Urzędu Patentowego.

2. Logo dotychczas nie zostało zweryfikowane i zatwierdzone.

Z obydwu ewentualności wynika jednak, że logo nie jest objęte żadnymi prawami autorskimi. Z tego powodu wszelkie groźby pozwu, które były kierowane do m.in. autorów generatora haseł promocyjnych, nie miały żadnych podstaw. Każdy taki pozew skończyłby się z korzyścią dla twórców aplikacji.

Jak zatem wprowadza się logo? Nie widzę powodu, by nie podpowiedzieć, skoro zauważyłem wcześniej, że zostało źle wprowadzone. Reguluje to wspomniana wcześniej ustawa o odznakach i mundurach w art. 3:

„1. Jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać, w drodze uchwały organu stanowiącego danej jednostki, własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole.

2. Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, ustanawiane są w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną.

3. Wzory symboli, o których mowa w ust. 1, wymagają zaopiniowania przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

4. Opinia, o której mowa w ust. 3, wydawana jest w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o jej wydanie.”

Uchwałę ws. logo, najlepiej wraz z księgą znaku jako załącznikiem, poddaje się pod głosowanie radzie gminy. Oczywiście nigdzie nie jest powiedziane, że taka uchwała musi zostać przyjęta – wszak to uchwała jak każda inna. Gdy już się to stanie, wówczas przedstawia się logo do zaopiniowania „właściwemu ministrowi”. W tym przypadku chodzi o ministra MSWiA. Ten wydaje opinię w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku. W ten sposób logo nabywa znaczenia prawnego i można je wykorzystywać.

Dlaczego sprawa z logo jest istotna? Dlatego, że Miasto Konin to nie własność Prezydenta. Nie wszystko można robić odgórnie, arbitralnie, bez jakichkolwiek konsultacji, zapytania i bez wiedzy radnych lub mieszkańców. W tym przypadku wystarczy spojrzeć na samo pojęcie: „Logo Miasta Konina”. Sprawy dotyczące całego miasta/gminy podejmuje rada. Prezydent jedynie gospodaruje tym, co podlega pod Urząd Miejski w Koninie: urzędy, szkoły, biblioteki, spółki miejskie (nie wszystkie) itd. Logo jest jak najbardziej sprawą całego miasta. Nie ma na celu promowania Prezydenta lub Urzędu Miejskiego, co dotychczas miało miejsce, a Miasto Konin. Brzmi złośliwie Przypomnę zatem, że jedną z podstaw prawnych do wprowadzenia logo był art. 31 ustawy o samorządzie gminnym: „Wójt kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz.” Logo nie jest ani bieżąca sprawą gminy, ani tym bardziej, w związku z nim, Prezydent nie reprezentuje gminy. Logo jest Miasta Konina przede wszystkim i tylko je reprezentuje. Jeszcze bardziej absurdalny jest fakt, iż Prezydent Miasta Konina wydał zarządzenie o zakazie wykorzystywania logo przez osoby nieupoważnione. Nie można zarządzeniem zakazać wszystkim mieszkańcom wykorzystywania miejskiej grafiki, bo ma się takie widzimisię. Szczególnie, że zarządzenia nie obejmują terytorium całego Miasta, a jedynie podległe Prezydentowi placówki i tereny.

Pojawia się również problem finansowy. Nie znam treści rozstrzygnięcia nadzorczego, jednak nie da się ukryć, iż wydano bez właściwej podstawy prawnej sporo pieniędzy. Wykorzystywać logo można dopiero po podjęciu go uchwałą, co tutaj nie miało miejsca. Stąd powstaje pytanie, czy sprawy nie powinna zbadać Regionalna Izba Obrachunkowa. Nawet jeśli kwota wydatkowana wyniosła mniej niż 100 tys. zł.

Kolejna sprawa to wymarzone przez niektórych pozwy. Przyznaję otwarcie, że głównie ta kwestia zmotywowała mnie do zweryfikowania sprawy. Najpierw sprawdziłem prawa autorskie, a następnie procedury wprowadzania logo. Okazało się dość szybko, że zarówno pierwsza, jak i druga nie spełnia żadnych podstaw prawnych. Straszenie pozwami i wydawanie bezpodstawnych zarządzeń osób, za których pieniądze logo zostało wykonane, jest zwyczajnie bezczelne. To, czy komuś się ono podoba, czy nie, to jego indywidualna sprawa i nikomu nic do tego. Nota bene stworzenie generatora haseł było jedynym momentem, gdy logo „żyło swoim życiem”. Po jego wyłączeniu temat ucichł aż do dnia unieważnienia. Wniosło do jego promocji więcej od beznadziejnej kampanii billboardowej, która przynosi więcej zażenowania i wstydu, aniżeli dumy i zachwytu. Mieszkańcy za to logo zapłacili, więc ciche straszenie ich pozwami przez co niektórych jest wybitnie nie na miejscu. Szczególnie, gdy się nie ma do tego podstaw prawnych.

Oczywiście logo zostanie poddane pod głosowanie na najbliższej sesji i zapewne przyjęte. W każdym razie wszystkie wydane dotychczas zarządzenia są nieważne. Także to o zasadach korzystania zeń. Czeka nasz też dalszy ciąg świetnej kampanii wizerunkowej – etap 6 i 7. O tym jednak dam znać w swoim czasie.

Bibliografia:

http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19780310130/U/D19780130Lj.pdf;

https://bip.konin.eu/index.php?d=uchwaly_VIIkadencja;

https://bip.konin.eu/tmpl/zarzadzenia_ku/zarz002_01_1389946679.pdf;

https://lajt.lm.pl/aktualnosci/informacja/91774/konin_ma_nowe_logo;

http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19940240083/U/D19940083Lj.pdf;

https://ewyszukiwarka.pue.uprp.gov.pl/search/search-results/8c21dedd-67cd-4e3c-86e7-05343bcb5076?lng=pl;

https://www.kujawsko-pomorskie.pl/wojewodztwo/fanfara-wojewodztwa;

https://www.przegladkoninski.pl/PL-H5/3/18789/co-dalej-z-nowym-logo-konina-wojewoda-uniewaznil-zarzadzenie-prezydenta-w-tej-sprawie-istotne-naruszenie-prawa.html;

1 thought on “Logo unieważnione. Tu wyjaśniam dlaczego

Comments are closed.

Create your website with WordPress.com
Get started
%d bloggers like this:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close